Een CME die rakelings passeert

Een CME die rakelings passeert
De Zon vuurde een schampschot af op ons op 19 september. De kogel, een plasma wolk, raasde ons voorbij op 22 september.
English version /Version française	gepost op 23 September, 2004

	De september 19-M1.9 zonnevlam met piek om 17:12UT was vergezeld van een plasma wolk die westwaards werd afgevuurd. In eerste instantie was het moeilijk om conclusies te trekken over de kracht van de plasma wolk en eventuele gevolgen voor ons op aarde. De coronograaf LASCO aan boord van SOHO, had geen beelden kunnen maken toen de CME werd weggeblazen. Echter, de sateliet GOES nam een verhoging van de flux van energetische deeltjes waar. De >10MeV deeltjesflux overschreed de drempelwaarde omstreeks 20:30UT. Een stijging van energetische deeltjes die in de ruimte rondom de Zon worden gecatapulteerd, wijst dikwijls in de richting van een energetisch gebeuren. Dit is zeker verontrustend indien een eventuele CME richting aarde beweegt. Op 22 september rond 6:00UT, nam ACE die zich in het L1 punt naast SOHO bevindt, een kleine schok waar in de zonnewindsnelheid, temperatuur, dichtheid en interplanetair magnetisch veld (IMV) meegedragen door de zonnewind. De aarde en de Zon zijn magnetisch verbonden met elkaar door de open magnetische veldlijnen die uit het zonneoppervlak priemen. De lijnen aan de westkant van de Zon buigen af naar de aarde. Dit buigen wordt veroorzaakt door de rotatie van de Zon om haar eigen as en de inertie van het magnetisch veld: de Zon windt al het ware de veldlijnen spiraalvormig op (Parker spiraal). Het gebogen IMV maakt zo het veschil tussen CMEs weggeschoten in oostelijke of westelijke richting vermits deze geladen plasma wolken de veldlijnen min of meer volgen. Een deel van deze passerende CME verstoorde het aardmagnetisch veld en veroorzaakte een kleine storm zoals opgemeten werd door Izmiran (K=5) en Boulder (K_p=5). Dit laatste station verzamelt de metingen van zoveel mogelijk stations verspreid over de aarde en berekent zo een planetaire K index. Deze K_p is dus een maat voor de globale verstoring van het aardmagnetisch veld en kan op zich niet gemeten worden.
De zwarte figuur hierboven werd gemaakt dmv data van de 'Advanced Composition Explorer', kortweg ACE. De informatie die we van ACE krijgen is cruciaal voor ons. Zo kunnen we mogelijke verstoringen vanwege de zonnewind identificeren. De data geven ons eveneens de mogelijkheid om plasma wolken die richting aarde bewegen eruit te pikken. De zonnewind passeert ACE en botst meteen op het aardmagnetisch veld vermits L1 zich net voor de bow schok bevindt. De bow schok is de uiterste grens van de ruimte rondom de aarde die wordt beïnvloed door het geomagnetisch veld. De zonnewind blaast over de bow schok en creëert zo de typische 3-dimensionale afgeronde kegelvorm ervan.

De september 19-M1.9 zonnevlam met piek om 17:12UT was vergezeld van een plasma wolk die westwaards werd afgevuurd. In eerste instantie was het moeilijk om conclusies te trekken over de kracht van de plasma wolk en eventuele gevolgen voor ons op aarde. De coronograaf LASCO aan boord van SOHO, had geen beelden kunnen maken toen de CME werd weggeblazen. Echter, de sateliet GOES nam een verhoging van de flux van energetische deeltjes waar. De >10MeV deeltjesflux overschreed de drempelwaarde omstreeks 20:30UT. Een stijging van energetische deeltjes die in de ruimte rondom de Zon worden gecatapulteerd, wijst dikwijls in de richting van een energetisch gebeuren. Dit is zeker verontrustend indien een eventuele CME richting aarde beweegt.
Op 22 september rond 6:00UT, nam ACE die zich in het L1 punt naast SOHO bevindt, een kleine schok waar in de zonnewindsnelheid, temperatuur, dichtheid en interplanetair magnetisch veld (IMV) meegedragen door de zonnewind. De aarde en de Zon zijn magnetisch verbonden met elkaar door de open magnetische veldlijnen die uit het zonneoppervlak priemen. De lijnen aan de westkant van de Zon buigen af naar de aarde. Dit buigen wordt veroorzaakt door de rotatie van de Zon om haar eigen as en de inertie van het magnetisch veld: de Zon windt al het ware de veldlijnen spiraalvormig op (Parker spiraal). Het gebogen IMV maakt zo het veschil tussen CMEs weggeschoten in oostelijke of westelijke richting vermits deze geladen plasma wolken de veldlijnen min of meer volgen. Een deel van deze passerende CME verstoorde het aardmagnetisch veld en veroorzaakte een kleine storm zoals opgemeten werd door Izmiran (K=5) en Boulder (K_p=5). Dit laatste station verzamelt de metingen van zoveel mogelijk stations verspreid over de aarde en berekent zo een planetaire K index. Deze K_p is dus een maat voor de globale verstoring van het aardmagnetisch veld en kan op zich niet gemeten worden.